

Het drietal burgemeester/CdK, griffier en secretaris is de enige constante factor die in verkiezingstijd voor continuïteit kan zorgen. De taken van u en uw collega’s grijpen zodanig in elkaar dat het belangrijk is dat u vanuit uw eigen rol en verantwoordelijkheid in samenspel met elkaar de continuïteit waarborgt. Kortom: Hoe gaat u goed voorbereid de verkiezingstijd in en draagt u zorg voor een soepele overgang naar een nieuwe raads/staten- en collegeperiode?
Onderaan deze pagina onder historie kunt u onze inmiddels "historische" verkiezingsposter uit 2013 met 101 tips voor de driehoek burgemeester, gemeentesecretars en griffiers in een handzame pdf downloaden, maar besef vooral dat verkiezingen geen rationeel proces zijn en u dus niet te strak vooraf de overgang van de ene naar de andere raadsperiode kunt regisseren.
Ter illustratie een anekdote: ik was twee keer verkenner, één keer informateur, één keer formateur en één keer voorzitter van het duidingsdebat bij verschillende gemeenten en nooit kon ik langer dan een week vooruit kijken. Over het politieke deel van de formatie schreef ik twee essays voor Binnenlands Bestuur:
Een goede raad voor een nieuwe raad
Heeft u zich als burgemeester of griffier voorgenomen om samen met uw raad te reflecteren op de afgelopen raadsperiode en/of wat mogelijke stappen zijn rond de formatie?
Wij ondersteunen u graag bij de organisatie van een workshop met sleutelpersonen om te inventariseren welke aandachtspunten ten aanzien van het functioneren van de raad vast te houden voor een volgende periode en welke punten in een volgende periode extra aandacht te geven.
Voor meer informatie klik hier.
Inwerkprogramma op maat
Voor de raad
Het is belangrijk dat nieuwe raadsleden vlot beschikken over de technische basiskennis ten aanzien van werkzaamheden en zich de specifieke context van uw gemeente soepel eigen kunnen maken. Daarnaast is het van belang dat de raad als geheel snel een gedeelde visie heeft, daar waar het gaat om werkwijze en uitgangspunten van het functioneren als raad.
Tenslotte is het gezien de tijd die raadsleden met elkaar doorbrengen prettig om elkaar beter te leren kennen.
De ervaring leert dat raadsleden op inhoudelijke thema’s over het algemeen goed kunnen worden voorgelicht door de eigen ambtenaren. Op het gebied van de ontwikkeling van individuele vaardigheden en basiskennis kunnen raadsleden vaak ook terecht bij de eigen partij-organisaties.
Juist het functioneren van de raad als orgaan, met alle politieke verschillen van dien is volgens ons het kernthema dat in een inwerkprogramma aan de orde moet komen.
Graag gaan we met u in overleg over een inwerkprogramma op maat.
Voor het college
Ook voor het nieuwe college geldt dat het belangrijk is om snel een gedeelde visie te hebben daar waar het gaat om werkwijze en uitgangspunten van het functioneren. De ambtelijke organisatie is prima in staat om goede overdrachtsdossiers op te stellen, maar het is goed ook expliciet met elkaar bespreekbaar te maken hoe u als college met elkaar, de raad, de organisatie en de buitenwereld om wilt gaan en hoe u voornemens bent complexe dilemma’s op te pakken.
Hoe scoort u op uw bestuursakkoord?
Er kan behoefte bestaan aan een inhoudelijk overdrachtsdocument: wat is er terecht gekomen van de ambities uit uw collegeprogramma? Wat gaat u nog realiseren deze periode? Welke punten moeten vastgehouden worden voor een volgende raadsperiode? Wat zijn de discussies waar een nieuw college zich op moet voorbereiden?
Wij staan u graag terzijde in deze bijzondere periode door te inventariseren hoe u tot keuzes en prioritering in ambities kunt komen, hoe u uw inhoudelijke overdracht wilt insteken en kunnen u dan desgewenst voorbeelden verstrekken van tussenevaluaties/overdrachtsdocumenten die wij hebben opgesteld.
Raads/collegeconferentie
U kunt het onderwerp ‘werkwijze en ambities van de raad’ bij start van de nieuwe raadsperiode agenderen, het voordeel hiervan is dat de nieuwe raad en het nieuwe college volledig fris en vol nieuw elan zijn.
Het is echter goed om periodiek aandacht te blijven besteden aan ambities en werkwijze van de raad. Lukt het in de praktijk ook om de goede voornemens vast te houden? Wat zijn manieren om als raad en als college met respect voor elkaars eigenheid effectief politiek te bedrijven?
Graag staan wij u terzijde bij de voorbereiding en begeleiding van een dergelijke conferentie.
Inspiratie
Wanneer u potentiële nieuwe of zittende raadsleden wilt laten spiegelen over hun eigen persoonlijke stijl, kan het een eye-opener zijn om te onderzoeken wat de stijlen van anderen zijn en welke het meest aansprekend zijn om zelf toe te passen. Daarom hebben wij hier ter inspiratie een quiz opgenomen. De goede antwoorden zijn bij ons opvraagbaar.
Historie
Over verkiezingen heeft ons bureau zowel in 2009 als in 2013 studiedagen georganiseerd in in samenwerking met het congres- en studiecentrum VNG voor burgemeesters, gemeentesecretarissen en griffiers (voor het verslag van de studiedag 2009 klik hier, voor een verslag in het Nederlands Dagblad klik hier.
Daarnaast heeft ons bureau diverse regionale workshops en intervisiebijeenkomsten voor griffiers en gemeentesecretarissen over dit thema georganiseerd resulterend in een concept-draaiboek verkiezingen uit 2009 en 101 tips voor de driehoek uit 2013:
![]()
Ook verwijzen wij u naar twee namiddag-symposia die we voorjaar 2017 organiseren en wel op 19 april en 17 mei over polarisatie en fragmentatie. Meer informatie vindt u hier.
Tevens hebben wij in de Covid-periode een talkshow over dit thema georganiseerd. Voor een impressie kunt u hier terecht.
De tips (een samenvatting) zijn ook zichtbaar op ons youtubekanaal:
En dan nog dit….